Hội làng Bùng

Mỗi độ xuân về, miền quê xứ Đoài có hàng chục hội vật, rải rác ở nhiều địa phương nhưng đông vui nhất vẫn là hội vật làng Bùng.

Hội vật làng Bùng (xã Phùng Xá, H.Thạch Thất) diễn ra từ mùng 6 - 10 tháng Giêng âm lịch, tưởng nhớ công ơn thành hoàng làng Bùng, là tướng quân Phùng Thanh Hòa đời vua Lý Nam Đế. Người có công tập hợp nghĩa sĩ trong vùng, luyện tập võ nghệ, giúp vua chống lại giặc Lương và truyền kế sinh nhai, dạy võ vật cho trai tráng làng Bùng.

Ngoài giải tranh tài của thanh niên 9 thôn trong xã Phùng Xá, hội có riêng giải đấu cho vận động viên có đẳng cấp, nghĩa là theo học môn vật bài bản hoặc đã tham gia thi đấu chuyên nghiệp. Vì thế, hội làng Bùng quy tụ nhiều hảo thủ môn vật cổ truyền ở nhiều tỉnh, thậm chí cả kiện tướng quốc gia cũng đến tranh tài vui hội.

So với các hội vật ở các xã xung quanh, hội vật làng Bùng có lịch sử lâu đời nhất và vẫn giữ được nhiều nét hoang sơ, truyền thống. Có nguồn gốc là hội vật thờ, nghi thức tâm linh tưởng nhớ đức thần hoàng làng. Bước vào sới, các đô vật coi trọng tinh thần thượng võ, cống hiến các thế võ vật đẹp mắt, không nặng về tính ăn thua, tranh giành giải thưởng. Luật chơi không quá khắt khe.

Thời gian thi đấu kéo dài trong nhiều hiệp, phân định thắng thua tuyệt đối nếu đô vật trắng bụng ngửa trời hoặc toàn thân bị bốc rời khỏi mặt đất. Muốn vào giải chính, các đô nhất thiết phải khảo lèo, thắng liên tiếp 3 trận đối với thanh niên địa phương; 2 trận dành cho các vận động viên là khách mời. Người thắng cuộc sẽ nhận lèo, là mảnh giấy nhỏ, bên trong có tiền mừng tuổi, coi như tấm giấy thông hành bước qua vòng sơ loại.